Fort 52a Jugowice - Twierdza Kraków
Fort 52a Jugowice to jeden z fortyfikacji wchodzących w skład Twierdzy Kraków, którego budowa miała miejsce w latach 1896–1902 (według innych źródeł 1897-1898). Funkcjonował jako element obronny południowej flanki twierdzy i pełnił ważną rolę w kontroli traktu wiedeńskiego, czyli dzisiejszej ulicy Zakopiańskiej. Głównym uzbrojeniem fortu były cztery wieże pancerne, wyposażone w armaty 8 cm M94.
Fort 52a Jugowice należy do grupy 14 podobnych fortyfikacji w Krakowie, które zostały wzniesione w tym okresie w celu wzmocnienia zewnętrznego pierścienia obronnego miasta. Mimo że nie uczestniczył w walkach podczas I wojny światowej, po wyzwoleniu Krakowa w 1918 roku został przejęty przez Wojsko Polskie. W 1958 roku budynek przeszedł w ręce cywilne i funkcjonował jako zakład produkcji win owocowych, co znacząco uszkodziło obiekt i jego otoczenie. W latach 2015-2019 przeszedł gruntowną renowację, a w latach 2019-2022 dodano tzw. obiekt kubaturowy.
Od 2022 roku, Fort 52a Jugowice pełni rolę Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego w Krakowie i jest jednocześnie oddziałem Muzeum Krakowa. W ramach swojej działalności jako "centrum ruchu harcerskiego" oferuje m.in. sale konferencyjne, miejsca noclegowe w budynku oraz tereny zielone, takie jak pole biwakowe i miejsce na ognisko dla ok. 300 osób.
